Sut mae ‘Meysydd Dysgu a Phrofiad’ yn cael eu datblygu’n elfen ganolog o’r cwricwlwm newydd

Read this page in English

Group of teachers sharing information - SLO1Bydd y Cwricwlwm newydd i Gymru yn cynnwys Chwe Maes Dysgu a Phrofiad:

Celfyddydau Mynegiannol; Iechyd a Lles; Y Dyniaethau; Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu; Mathemateg a Rhifedd; Gwyddoniaeth a Thechnoleg.

Ond sut maent yn cysylltu â’r pedwar diben a nodir yn ‘Dyfodol Llwyddiannus’ a beth y maent yn ei gynnwys?

Yn y blog hwn byddwn yn ateb y cwestiynau hynny, gan dderbyn nad yw’r gwaith datblygu wedi’i orffen eto, wrth iddo barhau i mewn i’r hydref.

Mae pob Maes Dysgu a Phrofiad yn cynnwys:

  1. Esboniad o sut mae’n cefnogi’r pedwar diben
  2. Datganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’ a seiliau rhesymegol sydd, gyda’i gilydd, yn disgrifio’r agweddau hanfodol ar ddysgu o fewn y Maes Dysgu a Phrofiad
  3. Y wybodaeth, sgiliau a phrofiadau sy’n gysylltiedig â phob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’
  4. Camau Cynnydd a Deilliannau Cyflawniad

Beth am i ni edrych ar y rhain yn fanwl:

1. Esboniad o sut mae’r Maes Dysgu a Phrofiad yn cefnogi’r pedwar diben

Mae hwn yn dangos sut mae’r Maes Dysgu a Phrofiad yn cyfrannu’n glir ac yn gadarn at ddatblygu’r pedwar diben, gan wneud cysylltiadau â’r datganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’ sydd ynddo hefyd.

 

2. Datganiadau Beth sy’n Bwysig a seiliau rhesymegol

 

Bydd gan bob Maes Dysgu a Phrofiad nifer o ddatganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’ (rhwng pedwar a saith fel arfer). Gyda’i gilydd, maent yn cwmpasu’r Maes Dysgu a Phrofiad cyfan, gan ddefnyddio gwybodaeth a sgiliau disgyblaethol, gwneud cysylltiadau â’r pedwar diben, a nodi’r agweddau hanfodol ar ddysgu. Mae pob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’ yn cefnogi o leiaf un o’r pedwar diben.

Dyma enghraifft o ddatganiad ‘Beth sy’n Bwysig’ ar gyfer Maes Dysgu a Phrofiad y Dyniaethau:

Mae ein byd naturiol yn amrywiol ac yn ddynamig, ac mae prosesau ffisegol a gweithredoedd dynol yn dylanwadu arno.

Mae gan bob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’ sail resymegol ategol sy’n cyfiawnhau pam ei fod mor bwysig o fewn y Maes Dysgu a Phrofiad, ac mae’n ‘ysgogi’ cysylltiadau â’r pedwar diben, y wybodaeth, y sgiliau a’r profiadau sydd eu hangen i’w gyflawni, a’r datganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’ eraill.

Gweler diweddariad llawn ar ddatblygiadau’r cwricwlwm hyd at Mai 2018, sy’n cynnwys datganiadau a seiliau rhesymegol drafft ar gyfer pob Maes Dysgu a Phrofiad.

Gweler y model cynllunio Maes Dysgu a Phrofiad

3. Y wybodaeth, y sgiliau a’r profiadau y nodwyd eu bod yn allweddol er mwyn cyflawni pob un o’r datganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’

 

Noda argymhelliad 4 o Dyfodol Llwyddiannus y dylai pob Maes Dysgu a Phrofiad fod ‘yn gydlynol yn fewnol, defnyddio ffyrdd gwahanol o feddwl, a chael craidd y gellir ei nodi o wybodaeth ddisgyblaethol neu gyfryngol’. Felly, o dan bob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’, nodir y wybodaeth, y sgiliau a’r profiadau allweddol yr argymhellir eu bod yn hanfodol i’w gyflawni.

Bydd y manylder yn yr elfen hon o’r Maes Dysgu a Phrofiad yn helpu ymarferwyr i gynllunio cwricwlwm lefel ysgol, ac yn rhoi arweiniad o ran sut y dylai dysgwyr wneud cynnydd tuag at gyflawni’r canlyniadau cyflawniad sy’n gysylltiedig â’r datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’.

Felly, mae’r elfen hon yn cynnwys dwy adran sy’n disgrifio:

  • Amlinelliad o’r ‘cynnwys’ y mae’n rhaid ei gwmpasu rywbryd ar y continwwm
  • Amlinelliad o gynnydd sy’n esbonio natur y newid sydd ei angen ar draws y continwwm dysgu

Ar gyfer pob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’ bydd y rhain yn cyfeirio at y canlynol:

  • Gwybodaeth, sgiliau a phrofiadau allweddol sy’n adlewyrchu disgyblaethau a pharthau perthnasol o fewn cwmpas y Maes Dysgu a Phrofiad
  • Dilyniant lle y bo’n briodol
  • Cyfrifoldebau Trawsgwricwlaidd a Sgiliau Ehangach
  • Y dimensiwn Cymreig a phersbectif rhyngwladol lle y bo’n briodol
  • Cysylltiadau â datganiadau ‘Beth sy’n Bwysig’ eraill yn y Maes Dysgu a Phrofiad a Meysydd Dysgu a Phrofiad eraill lle y bo’n briodol.

Sut y caiff ‘cynnwys’ ei ddewis?

Mae grwpiau Meysydd Dysgu a Phrofiad wrthi’n datblygu’r rhan hon o’r cwricwlwm.

Er mwyn dewis ‘cynnwys’ (gwybodaeth, sgiliau a/neu brofiadau), mae cynrychiolwyr y Maes Dysgu a Phrofiad yn gweithio yn unol â’r egwyddorion canlynol:

  • Y dylai alluogi cynnydd (a ddisgrifir isod) a helpu dysgwyr i gyflawni’r datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’ a’r pedwar diben perthnasol.
  • Y dylai gael ei ystyried yn rhan hanfodol o’r datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’, gan adlewyrchu pynciau, disgyblaethau neu barthau perthnasol o fewn cwmpas y Maes Dysgu a Phrofiad, a/neu baratoi dysgwyr ar gyfer eu rolau mewn addysg, gwaith a chymdeithas yn y dyfodol.
  • Y dylai fod yn ddigon eang i fod yn ystyrlon ar draws y continwwm dysgu (a pheidio â bod yn gaeth i Gamau Cynnydd penodol).

Bydd y ‘cynnwys’ yn helpu ymarferwyr i gynllunio cwricwlwm lefel ysgol gan alluogi ymreolaeth briodol ar yr un pryd; bydd yn helpu ysgolion a chlystyrau i gynllunio eu cwricwlwm rhwng camau cynnydd er mwyn iddynt gyflawni pob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’.

4. ‘Cynnydd’

Ar gyfer pob datganiad ‘Beth sy’n Bwysig’, nodir disgrifiad bras o gynnydd, gan ddefnyddio cynnwys a natur y newid rhwng blynyddoedd ysgol yr ystyrir eu bod yn hanfodol er mwyn cyflawni’r datganiad. Bydd y naratifau hyn yn disgrifio’r hyn y dylai dysgwyr weithio tuag ato ar draws y continwwm dysgu, gyda disgwyliadau bras ar gyfer dysgwyr 5, 8, 11, 14 ac 16 oed.

Bydd hyn yn sail i’r gwaith cynllunio a wneir gan ymarferwyr i gefnogi pob dysgwr unigol ar ei daith ar hyd y continwwm a’r ddeialog broffesiynol rhwng ymarferwyr o fewn ysgolion a rhyngddynt. Bydd hefyd yn adlewyrchu’r nod a amlinellir yn Dyfodol Llwyddiannus, sef y dylid rhoi pwyslais ar osod sylfeini cadarn er mwyn sicrhau’r dilyniant gorau posibl a helpu dysgwyr i symud ar hyd y continwwm ar eu cyflymder eu hunain.

Lle y bo’n briodol, cyfeirir at lythrennedd, rhifedd, cymhwysedd digidol, sgiliau ehangach a’r dimensiwn Cymreig a phersbectif rhyngwladol.

  • Camau Cynnydd a Deilliannau Cyflawniad

 

Mae grwpiau Meysydd Dysgu a Phrofiad yn gweithio ar y maes hwn yn ystod tymor yr haf. Fel yr amlinellir yn Dyfodol Llwyddiannus:

  • Bydd Camau Cynnydd yn cael eu disgrifio ar bum pwynt yn y continwwm dysgu a fydd yn cyfateb yn fras i’r disgwyliadau ar gyfer dysgwyr 5, 8, 11, 14 ac 16 oed.
  • Bydd y Camau Cynnydd hyn ar ffurf amrywiaeth o Ddeilliannau Cyflawniad.

 

  • Drwy nodi pwyslais ar gyflawniad cyffredinol, mae’r deilliannau hyn yn ymestyn cwmpas yr hyn a werthfawrogwn o ran dysgu plant a phobl ifanc.
  • Caiff Deilliannau Cyflawniad eu disgrifio o safbwynt y dysgwr, gan ddefnyddio termau fel ‘Mae gen i…’ ar gyfer profiadau a ‘Galla’ i…’ ar gyfer deilliannau.
  • Bydd Deilliannau Cyflawniad yn cynnwys:
    • Gwybodaeth, Sgiliau a Phrofiadau
    • Cyfrifoldebau Trawsgwricwlaidd a sgiliau ehangach
    • Y Dimensiwn Cymreig/persbectif rhyngwladol lle y bo’n briodol
  • Bydd Deilliannau Cyflawniad yn cyfrannu at gyflawni’r pedwar diben.

Bydd Deilliannau Cyflawniad yn fras ond yn ddigon manwl a chlir i sicrhau dealltwriaeth gyson ac i osgoi gwahaniaethau yn y ffordd y cânt eu cyflawni.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s