Cyflwyno Cwricwlwm newydd yn ystod cyfnod heriol

Read this page in English

Yn ystod y blynyddoedd pan oedd CiG yn cael ei gyd-lunio, roedd y syniad o fframwaith a chanllawiau newydd (rydyn ni’n ofalus i beidio â’i alw’n gwricwlwm!) yn ymddangos yn rhywbeth pell-i-ffwrdd i lawer ohonom, nid yn rhywbeth i gynhyrfu neu gyffroi amdano am beth amser. 

Kath Lewis, Arweinydd Strategol
ar gyfer Diwygio’r Cwricwlwm

Dros gyfnod o bedair blynedd, treuliodd arbenigwyr, academyddion ac athrawon fel ei gilydd amser yn ymgodymu â chwestiynau athronyddol enfawr, gan gnoi cil ar ‘gwricwlwm’ a sut beth allai fod yng Nghymru.  Roedd y sgyrsiau athronyddol “oni fyddai’n wych pe bai…?”, “pam ein bod ni wastad wedi gorfod…?” a “pam nad ydyn ni’n…?” yn adleisio drwy goridorau, ynghyd â thrafodaethau tanbaid ar adegau ynghylch beth ddylai gael ei gynnwys yn y fframwaith cenedlaethol, a beth ddylai gael ei adael i ysgolion ac ymarferwyr benderfynu arno. 

Fodd bynnag, y ‘dethol rai’ oedd yn rhan o’r sgyrsiau hyn – y rheini a oedd wedi sicrhau sedd wrth y bwrdd arloesi.  Beth, felly, am y lleill? Beth am y rhai a oedd yn anghytuno â’r hyn a gyflwynwyd iddynt?  Beth am y rheini nad oeddent eisiau’r ffordd newydd hon?  Cafodd y drafft ei gyhoeddi, cynhaliwyd y cyfnod ymgynghori (gyda 1200 o ymatebion wedi dod i law), cyrhaeddodd y fframwaith a’r canllawiau terfynol a ph’un a oeddech chi wedi eistedd wrth y bwrdd arloesi hwnnw, p’un a oeddech chi wedi rhannu eich safbwyntiau drwy’r ymgynghoriad, neu heb fod yn rhan o gwbl, daeth 28 Ionawr 2020 yn Ddiwrnod 1 ar gyfer CiG; cychwyn newydd i bawb, yn mynd â phawb at y fframwaith, nid at fersiynau drafft neu gopïau yr oeddent efallai wedi’u gweld neu eu benthyg ar hyd y ffordd. 

Fodd bynnag, y ‘dethol rai’ oedd yn rhan o’r sgyrsiau hyn – y rheini a oedd wedi sicrhau sedd wrth y bwrdd arloesi.  Beth, felly, am y lleill? Beth am y rhai a oedd yn anghytuno â’r hyn a gyflwynwyd iddynt?  Beth am y rheini nad oeddent eisiau’r ffordd newydd hon?  Cafodd y drafft ei gyhoeddi, cynhaliwyd y cyfnod ymgynghori (gyda 1200 o ymatebion wedi dod i law), cyrhaeddodd y fframwaith a’r canllawiau terfynol a ph’un a oeddech chi wedi eistedd wrth y bwrdd arloesi hwnnw, p’un a oeddech chi wedi rCyn y diwrnod hwnnw, efallai fod llawer wedi edrych ar y pedwar diben ac wedi ystyried yr egwyddorion addysgeg, ond dim ond ar ôl cael y cyhoeddiad terfynol y gallem i gyd weithio’n ddibynadwy o’r canllawiau a dechrau gwneud synnwyr o’r cwricwlwm yng nghyd-destun pob ysgol.  Roedd Diwrnod 1 yn ddechrau proses a allai, gellid dadlau, fod y mwyaf heriol i ymarferwyr ysgol Cymru ei phrofi ers cyflwyno’r Cwricwlwm Cenedlaethol yn 1988.

Ac felly, ymlaen â ni i’r presennol.  18 mis ar ôl Diwrnod 1.  Yn ystod y cyfnod hwnnw byddem wedi gallu dod i adnabod y fframwaith, cydweithio o fewn timau, clystyrau a rhwydweithiau ysgolion; dadansoddi, gofyn beth allai fod yn bosibl i ddysgwyr, ystyried sut i gymryd y fframwaith cenedlaethol hwn – nid cwricwlwm – a’i droi’n gwricwlwm sy’n gweddu i’n dysgwyr fel ei fod yn bendant yn well na’r hyn a oedd gennym o’r blaen. Ond roedd hynny cyn i Covid-19 newid y byd.  Pwy allai fod wedi dychmygu y byddai pandemig yn ein taflu oddi ar y trywydd? Yn dwyn amser oddi wrthym ac yn tarfu ar fywydau, fel y gwnaeth?  Lle’r oedd y CiG gynt y peth pwysicaf yn ein maes, i lawer o ysgolion dyma’r lleiaf o’u pryderon bellach, y peth y byddan nhw’n ei wneud ond ddim eto, nid tra maen nhw’n canolbwyntio ar reoli argyfwng. Mae’r pandemig wedi bod yn feistr caled, nid yw’n cymryd i ystyriaeth y rheini nad oeddent yn rhan o’r broses arloesi a bod angen mwy o amser arnynt, y rheini sydd â mynydd enfawr i’w ddringo. Mae Covid wedi effeithio’n sylweddol ar bob ysgol, ac mae’n parhau i wneud hynny, a hynny’n waeth nawr nag erioed mewn llawer o achosion. 

Parhau i ddarllen

Ac felly, ymlaen â ni i’r presennol.  18 mis ar ôl Diwrnod 1.  Yn ystod y cyfnod hwnnw byddem wedi gallu dod i adnabod y fframwaith, cydweithio o fewn timau, clystyrau a rhwydweithiau ysgolion; dadansoddi, gofyn beth allai fod yn bosibl i ddysgwyr, ystyried sut i gymryd y fframwaith cenedlaethol hwn – nid cwricwlwm – a’i droi’n gwricwlwm sy’n gweddu i’n dysgwyr fel ei fod yn bendant yn well na’r hyn a oedd gennym o’r blaen. Ond roedd hynny cyn i Covid-19 newid y byd.  Pwy allai fod wedi dychmygu y byddai pandemig yn ein taflu oddi ar y trywydd? Yn dwyn amser oddi wrthym ac yn tarfu ar fywydau, fel y gwnaeth?  Lle’r oedd y CiG gynt y peth pwysicaf yn ein maes, i lawer o ysgolion dyma’r lleiaf o’u pryderon bellach, y peth y byddan nhw’n ei wneud ond ddim eto, nid tra maen nhw’n canolbwyntio ar reoli argyfwng. Mae’r pandemig wedi bod yn feistr caled, nid yw’n cymryd i ystyriaeth y rheini nad oeddent yn rhan o’r broses arloesi a bod angen mwy o amser arnynt, y rheini sydd â mynydd enfawr i’w ddringo. Mae Covid wedi effeithio’n sylweddol ar bob ysgol, ac mae’n parhau i wneud hynny, a hynny’n waeth nawr nag erioed mewn llawer o achosion. 

Parhau i ddarllen

Ail-ddychmygu cymwysterau TGAU

Read this page in English

Emyr George, Cyfarwyddwr polisi a diwygio cymwysterau

Mae ail-ddychmygu a diwygio cymwysterau TGAU yn hanfodol er mwyn creu ffordd newydd o ddysgu a fydd yn paratoi dysgwyr ar gyfer bywyd, astudio a gweithio yn yr unfed ganrif ar hugain.

I ategu’r Cwricwlwm newydd i Gymru, rydym yn edrych ar sut y gallwn wneud rhywbeth newydd gyda chymwysterau i baratoi dysgwyr i lwyddo mewn byd sy’n ansicr ac sy’n newid yn barhaus.

Rydym bellach wedi cytuno ar y pynciau y bydd cenhedlaeth newydd o TGAU addas ar gyfer y dyfodol yn cael eu cynnig ynddynt.

Dros y misoedd nesaf byddwn yn gwrando ac yn trafod syniadau drwy ein sgwrs genedlaethol i gyd-greu cymwysterau TGAU. Cynnwys newydd a dulliau asesu newydd yw rhai o’r pethau y byddwn yn edrych arnynt wrth inni symud i ffyrdd mwy hyblyg ac ystwyth o ddysgu.

Fel rhan o’n rhaglen Cymwys ar gyfer y Dyfodol rydym yn recriwtio athrawon a gweithwyr addysgol proffesiynol i’n helpu gyda’r her gyffrous hon.  Gall unrhyw un sydd â diddordeb mewn ymuno â ni wneud cais drwy ein gwefan.

Rydym am i bawb sydd â diddordeb mewn addysg gyfrannu at y sgwrs genedlaethol fel y gallwn ddiwallu anghenion ein cymunedau.

Parhau i ddarllen

Adnodd newydd ar gyfer Gwerthuso a Gwella Ysgolion yn cael ei ddatblygu – cyfle i ddysgu mwy ar 12 Hydref

Read this page in English

Mae adnodd wedi bod yn cael ei ddatblygu dros y ddwy flynedd ddiwethaf i helpu ysgolion i hunanwerthuso a gwella. Mae wedi cael ei lunio gydag ymarferwyr a chyda cefnogaeth Estyn, ac wedi’i brofi gan 100 o ysgolion dros yr wythnosau diwethaf. Cynhelir cynllun peilot cenedlaethol o fis Tachwedd.

Bydd cyfle i ymarferwyr ddysgu mwy am yr adnodd a chael syniad bras o sut i’w ddefnyddio ar 12 Hydref o 2:00-3:00pm. Bydd y digwyddiad ‘Cipolwg ar Bolisi’ yn cynnwys disgrifiad o’r nodweddion a sut y gellir eu defnyddio yng nghyd-destun yr ysgol heb gynyddu’r baich gweinyddol.

Er mwyn ymuno â’r sesiwn, cofrestrwch gan ddefnyddio’r ddolen hon. Os nad oes modd i chi fod yn rhan o’r digwyddiad, bydd y sesiwn gyfan ar gael fel adnodd rhestr chwarae all-lein a bydd dolen ato ar y dudalen hon.

Trefnir digwyddiadau ‘Cipolwg ar Bolisi’ gan athrawon sydd ar secondiad yn Llywodraeth Cymru, ac maent wedi’u cynllunio er mwyn rhoi’r newyddion diweddaraf i ymarferwyr am ddysgu proffesiynol, yn enwedig gan ei fod yn gysylltiedig a gweithredu’r cwricwlwm. Mae trosolwg, rhestr o ddigwyddiadau a ffurflen i gadw lle ar gael yma.

Dyma rai o’r digwyddiadau sydd ar y gweill:

Diweddariad am Ddysgu Proffesiynol ac ail-lansio’r Prosiect Ymholi Proffesiynol – 11  Tachwedd

Diweddariad am y Daith Dysgu Proffesiynol Digidol – 9 Rhagfyr

Ychwanegiadau a Newidiadau i Ganllawiau’r Cwricwlwm – 30fed Medi

Read this page in English

Mae cynnwys newydd wedi’i ychwanegu, a gyda rhai newidiadau, at ganllawiau Fframwaith Cwricwlwm i Gymru.

Gwnaed y newidiadau am ddau reswm: fel ymateb i adborth ymgynghori a oedd yn cyfeirio at yr angen am fwy o wybodaeth mewn meysydd penodol; neu o ganlyniad i Ddeddf Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2021 sy’n cael ei basio gan y Senedd.

Beth yw’r prif newidiadau?

Diweddariad i’r adran ‘Cyflwyniad’ – newidiwyd i adlewyrchu hynt deddfwriaeth, ond hefyd i’w chadw’n amserol gyda chanllawiau ategol newydd, felly mae’r elfen ‘paratoi ar gyfer 2022’ wedi’i dileu mewn ymddarostyngiad i’r canllawiau newydd ‘Cyflwyno Taith i’r Cwricwlwm’ a gyhoeddwyd ar Hwb ar 22 Medi.

Datganiadau o’r Hyn sy’n Bwysig ac Egwyddorion Dilyniant – wedi’i ddiweddaru yn dilyn ymgynghoriad i adlewyrchu’r Codau drafft sy’n cwmpasu’r elfennau gorfodol hynny sydd gerbron y Senedd ar hyn o bryd.*

Addysg Heblaw yn yr Ysgol (AHY) – mae gan hyn ei adran ei hun bellach o fewn Dylunio eich cwricwlwm sy’n nodi ystyriaethau ar gyfer dylunio’r cwricwlwm ar gyfer AHY.

Iaith Arwyddion Prydain (BSL) – Canllawiau ar gyfer datblygu cwricwlwm sy’n cynnwys BSL ar gyfer defnyddwyr BSL byddar ac ar gyfer dysgwyr eraill ac mae set lawn o Ddisgrifiadau dysgu ar gyfer BSL bellach yn rhan o Faes Dysgu a Phrofiad  Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu. Datblygwyd y canllawiau ar gyfer AHY a BSL gan ymarferwyr drwy gyd-adeiladu, gyda chefnogaeth arbenigwyr eraill gan gynnwys aelodau o’r Gymuned Fyddar.

Dilynir diwygiadau canllawiau’r cwricwlwm gan ail set ar ddiwedd 2021, i gynnwys:

Parhau i ddarllen

Lansio’r Rhwydwaith Cenedlaethol ar gyfer y Cwricwlwm

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Crëwyd y Rhwydwaith Cenedlaethol i helpu ymarferwyr addysgu mewn ysgolion a lleoliadau i gyflwyno’r cwricwlwm newydd i Gymru, drwy rannu syniadau da am weithredu, a ffyrdd o oresgyn anawsterau.

Ym mis Hydref 2021, bydd tair Sgwrs Genedlaethol yn cael eu cynnal ar y canlynol:

  • Cynnydd a dilyniant – o 19 Hydref tan 17 Tachwedd
  • Paratoi ar gyfer gweithredu’r cwricwlwm – o 19 Hydref tan 17 Tachwedd
  • Adnoddau a deunyddiau  – ar 23 Tachwedd a 24 Tachwedd

Mae cyd-ymarferwyr wedi gwirfoddoli i helpu i lywio a hwyluso grwpiau bach o hyd at 12 o ymarferwyr a bydd pob Sgwrs Genedlaethol yn cynnwys astudiaethau achos, fideos a mewnbwn arbenigol. Byddant yn gyfle i rwydweithio a datblygu cysylltiadau â chydweithwyr, gyda safbwyntiau gan arbenigwyr a chydweithwyr rhanbarthol. Bydd cyfle hefyd i’r rhai sy’n dod i’r sgyrsiau gymryd adnoddau i hwyluso sgyrsiau yn eu hysgolion a’u lleoliadau eu hunain. Bydd dolenni hefyd yn cael eu rhannu drwy’r blog hwn.

Gallai rhai pynciau redeg ar draws mwy nag un tymor oherwydd natur y sgwrs sydd angen trafodaethau manylach, a bydd eraill yn cael eu cwblhau’n gyflymach.

Bydd pob Sgwrs Genedlaethol yn ategu’r rhaglenni Dysgu Proffesiynol sy’n cael eu rhedeg gan gonsortia rhanbarthol a gwasanaethau gwella ysgolion, a’r gweithgarwch ‘Trafod Addysgeg’ ac ymholi proffesiynol sy’n cael eu harwain gan ymarferwyr sydd ar secondiad gyda Llywodraeth Cymru.

I ddechrau, cynhelir y sgyrsiau o bell, ond dros amser gellir cyflwyno sgyrsiau wyneb yn wyneb yn unol â rheoliadau Covid Llywodraeth Cymru.

Bydd cyllid yn cael ei ddarparu i ryddhau’r amser i ysgolion a lleoliadau enwebu unigolion i ddod i’r tair Sgwrs Genedlaethol. Bydd lleoedd yn cael eu dyrannu ar sail y cyntaf i’r felin, ac felly archebwch yn fuan i osgoi cael eich siomi. Trefnir sesiynau ychwanegol yn y dyfodol os bydd angen.

Dyma wybodaeth lawn am y rhwydwaith, a thudalen hafan y Rhwydwaith Cenedlaethol lle bydd ymarferwyr yn gallu cofrestru ar gyfer y sgyrsiau.

Soniwyd hefyd gan y Gweinidog yn y fideo, dyma’r ddogfen Y Daith i Weithredu’r Cwricwlwm .

Cyfranogiad rhanddeiliaid

Cafwyd cryn ddiddordeb gan amrywiaeth o randdeiliaid ehangach yn y Rhwydwaith Cenedlaethol ac, mewn ymateb i lefel y diddordeb, cyhoeddir digwyddiadau i randdeiliaid ehangach, hynny yw y tu hwnt i ymarferwyr mewn ysgolion a lleoliadau, yn ddiweddarach yr hydref hwn.

Edrych ymlaen

Gan edrych ymlaen at dymor y Gwanwyn 2022, bydd pum pwnc arall i’w trafod:

  • Lles a dysgu
  • Amrywiaeth yn y Cwricwlwm i Gymru
  • Gwerthuso a gwella
  • Diwygio cymwysterau
  • Darllen a llafaredd

Tîm y Cwricwlwm,

Llywodraeth Cymru

Jeremy Miles: Ymlaen â Diwygio’r Cwricwlwm

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Mae’r cwricwlwm newydd a chefnogi diwygiadau wrth wraidd fy uchelgeisiau ar gyfer gwella’r system addysg yng Nghymru. Rwy’n credu’n llwyr y byddant yn dod â manteision enfawr i’n pobl ifanc wrth eu paratoi ar gyfer byd sy’n newid, ac rwyf wedi ymrwymo i sicrhau y caiff holl ein pobl ifanc gyfle cyfartal i symud ymlaen.

Mae’r flwyddyn ddiwethaf wedi bod yn heriol iawn, ac rwy’n ymwybodol iawn eich bod chi – ein hathrawon a’n staff cymorth gwych – wedi gwneud gwaith anhygoel o barhau ag addysg ein plant mewn cyfnod anodd iawn. Diolch am eich gwaith a’ch gofal rhyfeddol.

Ers dod yn Weinidog dros y Gymraeg ac Addysg, yr wyf wedi bod yn siarad ag ymarferwyr mewn ysgolion ledled y wlad i glywed yn uniongyrchol am sut yr ydych wedi addasu i’r amgylchiadau cyfnewidiol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, a beth arall y gallaf ei wneud i’ch cefnogi wrth inni adnewyddu a diwygio addysg yng Nghymru.

Parhau i ddarllen

Rhwydwaith Cenedlaethol newydd ar gyfer gweithredu’r cwricwlwm. Allwch chi ei gefnogi?

Darllenwch y post hon yn Saesneg

Yn yr hydref eleni, mae Rhwydwaith Cenedlaethol newydd yn cael ei sefydlu i gefnogi’r gwaith o ddylunio, mabwysiadu a gweithredu’r cwricwlwm newydd. Caiff y gwaith ei berchnogi a’i hwyluso gan ymarferwyr addysgu, ac rydyn ni nawr yn chwilio am unigolion i helpu i gynllunio a llywio gwaith y Rhwydwaith a sut y caiff ei weithredu. Mae cyfle ichi ddatgan diddordeb nes 12 Gorffennaf.

Bydd y Rhwydwaith Cenedlaethol yn cynnal cyfres o ‘sgyrsiau’ cenedlaethol y gall unrhyw ymarferydd yng Nghymru gymryd rhan ynddyn nhw. Fe fyddan nhw’n gweithredu ar lefel genedlaethol, yn rhithiol i ddechrau, ond mae’n bosibl y cynhelir cyfarfodydd i fynd iddyn nhw’n gorfforol hefyd.

Bydd yn helpu ymarferwyr i:

  • gysylltu – hyrwyddo rhwydweithio a helpu i ddatblygu’r berthynas rhwng gweithwyr addysgu proffesiynol, arbenigwyr addysg a rhanddeiliaid a all helpu ysgolion a lleoliadau yn uniongyrchol
  • ysgogi newid – bydd sgyrsiau yn helpu i gefnogi camau gweithredu ar bob lefel
  • casglu a rhannu dealltwriaeth – dod â gwahanol farn, safbwyntiau ac arbenigedd ynghyd yn genedlaethol er mwyn deall sut rydyn ni’n gwneud cynnydd, beth yw’r heriau a sut mae pobl yn ymateb iddyn nhw
  • cyd-greu dulliau gweithredu – gyda’n gilydd, fe fyddwn ni’n penderfynu beth y gall gweithwyr addysgu proffesiynol, rhanddeiliaid, partneriaid galluogi a’r llywodraeth ei wneud i oresgyn yr heriau hyn, gan gynnwys nodi adnoddau i fynd i’r afael ag unrhyw beth sy’n rhwystro camau gweithredu, ynghyd â chyfleoedd dysgu proffesiynol.

Yn y pen draw, bydd yn helpu ymarferwyr i gyd-greu dulliau gweithredu ymarferol yn wyneb yr heriau, a mynd â’r hyn y maen nhw’n ei ddysgu yn ôl i’w hysgolion, eu lleoliadau a’u clystyrau i’w sefydlu ac ymchwilio ymhellach.

Parhau i ddarllen

Y tu hwnt i Covid: Adroddiad ‘Sgwrs Genedlaethol’ ar gael nawr

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Ym mis Mawrth, cynhaliwyd ‘sgwrs genedlaethol’ ar gyfer ymarferwyr drwy Gymru, er mwyn rhannu profiadau a dysgu, a helpu i lywio dull gweithredu cenedlaethol ar gyfer symud ymlaen y tu hwnt i Covid.

Ymddangosodd y podlediad a’r adnoddau o’r digwyddiad yn ddiweddar ar y blog, ond erbyn hyn mae dadansoddiad o’r adborth o’r sesiynau, gan gynnwys natur y sgyrsiau, y themâu a’r casgliadau, bellach ar gael yn yr adroddiad hwn.

Trafod Addysgeg – lle gwych i ymchwilio i arferion addysgu

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Yn sgil y cwricwlwm newydd daw cyfleoedd newydd i ailedrych ar ein dulliau addysgu. Mae’n gyfnod cyffrous ond gall deimlo’n heriol hefyd. Felly mae ‘Trafod Addysgeg’ wedi cael ei greu fel man cyfeillgar i rannu a dysgu am ddulliau gweithredu addysgeg. Mae’n rhan o’r gefnogaeth ehangach ar gyfer dysgu proffesiynol.

Dyma Matt a Lucy yn esbonio sut y mae ‘Trafod Addysgeg’ yn gweithio iddyn nhw:

Cyfleoedd i ymuno

Dechreuodd Trafod Addysgeg gyda thrafodaethau grŵp bychain yn Nhymor yr Hydref. Ers hynny, mae wedi tyfu a newid i ddiwallu anghenion a diddordebau gwahanol. Mae rhan o’r twf hwn yn cynnwys digwyddiadau byw rheolaidd sy’n rhoi cyfle i glywed gan gydweithwyr a chynnal sgyrsiau ag eraill ar draws Cymru.

I gymryd rhan, cliciwch yma ar Trafod Addysgeg. Wedi i chi fynd i mewn, defnyddir y sianel Cyffredinol i roi’r newyddion diweddaraf i chi am weithgarwch sydd yn yr arfaeth a byddwch yn cael gwahoddiadau di-ofyn i unrhyw ddigwyddiadau newydd. Gallwch hefyd ddal i fyny ag unrhyw sgyrsiau a chyflwyniadau blaenorol sydd wedi’u recordio a’u gosod ar y sianel berthnasol. Os byddwch yn cael unrhyw broblemau yn ymuno â’r sianel, a ddylai edrych fel y llun isod, e-bostiwch FordM44@hwbcymru.net

Parhau i ddarllen

Y tu hwnt i Covid: dysgu yn y cyfnod nesaf; podlediad ac adnoddau newydd!

Gweler neges debyg yn Saesneg

Ym mis Mawrth, cynhaliwyd ‘sgwrs genedlaethol’ ar gyfer ymarferwyr drwy Gymru, er mwyn rhannu profiadau a dysgu, a helpu i lywio dull gweithredu cenedlaethol ar gyfer symud ymlaen y tu hwnt i Covid.

Roedd y sgyrsiau gwerthfawr, personol hyn yn onest iawn. Er mwyn rhannu naws a chanlyniad y trafod mae podlediad a fideos ategol.

Apple podcasts 

Spotify

Spreaker

Fideos gan addysgwyr blaenllaw

Parhau i ddarllen